SHÇEK
Teftiş Kurulu
T.C.
BAŞBAKANLIK
SOSYAL
HİZMETLER VE ÇOCUK ESİRGEME KURUMU
ANKARA
04.05.1995
SAYI:B.02.1.SÇE.0.61.00.00.HM/95-00588
KONU:Kiralama konusunda uyulması gerekli
Hususlar.
GENELGE
95/006
Mülkiyeti
Genel Müdürlüğümüze ait olup ,6570 sayılı Yasaya tabi olarak kiraya verilen
taşınmazların kira sözleşmelerinin düzenlenmesi, kira bedellerinin tespiti,
ödeme usulü ve vadesinde ödenmeyen kira bedellerine uygulanacak faiz oranları
ile ilgili yapılacak işlemlerde çeşitli illerde değişik uygulama yapıldığı
görüldüğünden, aşağıda yer alan
bilgilerin bir kez daha tekrarlanmasına ihtiyaç duyulmuştur.
Genel
Müdürlüğümüze ait taşınmazların kiraya verilmesi işleminde bundan böyle, kira
sözleşmelerinin ekte örneği gönderilen kira sözleşmesine uygun olarak İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğünüzce
Noterden düzenlettirilmesi gerekmektedir.
Ayrıca,
kira parasının hak ve nesafete göre belirlenmesini izleyen dönemlerdeki kira
bedelinin tespitinde daha önceki mahkeme ve Yargıtay içtihatlarında toptan eşya
fiyat endeksinin yıllık artış oranının uygulanması sonucu kira parası
saptanmakta iken, Yargıtay mevcut içtihatlarında değiştirme yapılmıştır.
Buna
göre; kira parasının toptan eşya fiyat endeksindeki artış esas alınarak tespiti
gereken hallerde yeni dönem kira parasının toptan eşya fiyat endeksindeki
artışın bir yıllık kira döneminde %65’i geçtiği hallerde bunun parasına
yansıyan bölümünün %65 oranı ile sınırlandırılması gerekmekte olup, bu şekilde
tespit edilecek kira parasının altında ve üstünde bir değişikliğin kabul
edilebilmesi için özel nedenlerin bulunması ve bunun inandırıcı, somut bir
biçimde kanıtlanması gerekmektedir.
Görüldüğü
üzere Yargıtay kararındaki %65 oranının mutlak her kira ilişkisine uygulanacağı
gibi bir yorum yapmak yanlış olabilir.( Örneğin çevrede kira parasına etki eden
faktörlerin yol geçmesi, park yapılması v.b. olumlu olarak değişmesi). Bu gibi
durumlarda kira bedeli %65’in üzerinde belirlenebilir.
Bu
nedenlerle bundan böyle kira bedelinin mahkemece hak ve nesafete göre
belirlenmesini izleyen dönemlerdeki
kira bedelinin, yukarıda açıklanıldığı
şekilde belirlenmesi kira artış ihtarlarının yasal süreleri içinde
kiracılara tebliğ edilmesi gerekmektedir.
Bir önceki dönem için yasal süresi
içinde açılan kira tesbit davası sonuçlanmamış olan, ancak, kira artış
ihtarının yapılması için gerekli yasal süresi kısalan kiracılar ile bir önceki
dönemde kurumca belirlenen kiracı tarafından kabulü ve ödenmesi sebebiyle kira
tesbit davası açılmamış bulunan taşınmazlar hakkında ise; taşınmazın bulunduğu
yöredeki gelişmelerde gözönünde bulundurulmak suretiyle çevrede bulunan diğer emsal taşınmazlara ait
günün rayiç bedelleri doğrultusunda,
hak ve nesafete kuralları çerçevesinde tesbit olunacak miktarın, yeni dönem
kira bedeli olarak saptanması gerekecektir.
Kiralama
dönemi başlangıç tarihleri dikkate alınarak, kira artış ihtarnamelerinin yasal
süreleri içinde ve bu açıklamalarımız ışığında keşide olunması; kira
bedellerinin aylık ve peşin olarak tahsili, zamanında ödenmeyen kira
bedellerine yıllık %30 oranında yasal faiz uygulanması; kira artışını kabul
etmeyip, artışlı kira bedelini zamanında ödemeyen veya geç veya eksik ödemede
bulunan veya kira artış şerhini imzalamayan kiracılar hakkında yasal işlem
yapılmak üzere bu gibi durumların meydana geldiğinden itibaren mümkün olan en
kısa sürede Genel Müdürlüğümüz Hukuk Müşavirliğine bildirilmesi hususlarında bilgilerinizi
ve gereğini rica ederim.
Zuhal ARNAZ
Genel Müdür V.
se