SHÇEK Teftiş Kurulu

T.C.

BAŞBAKANLIK

SOSYAL HİZMETLER VE ÇOCUK ESİRGEME KURUMU

GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

SAYI : B.02.1.SÇE.0.11.01.M-5-4-92

KONU : Kız Çocukları

A N K A R A

19 Haziran 1992

İLGİ: 12.1.1989 tarih ve YYD (OY)-(SY)-Ç-1-2-89/0045 sayılı genelge.

Yuva ve yurtlarımızda korunma altında bulunan çocuklarımıza yönelik kızlık muayenesi yaptırılması konusunda çeşitli yakınmalar Genel Müdürlüğümüze iletilmektedir.

Çocuklarımız için son derece örseleyici olan bu muayenelerin adli zorunluluk olmadıkça sürdürülmemesi gerekmektedir.

İlgi genelge ekinde gönderilen Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Başkanlığı ile Hukuk Müşavirliğimizin görüşleri konuya açıklık getirici niteliktedir.

Kuruluşlarımızda kesinlikle ilgili genelge doğrultusunda hareket edilmesini, adli zorunluluk hallerinde dahi çocuğa yönelik bir genel sağlık muayenesi çerçevesinde davranılmasını, aksi tutum ve davranışlarda yasal işlem yapılacağını bir kez daha önemle hatırlatır, gereğini rica ederim.

Arslan KAYA

Genel Müdür

EKLER :

1) Genelge ( 1 Ad.)

2) Yazı Örn. (2 Ad.)

DAĞITIM :

- B Planı

GİZLİ

T.C.

SAĞLIK VE SOSYAL YARDIM BAKANLIĞI

SOSYAL HİZMETLER VE ÇOCUK ESİRGEME KURUMU

GENEL MÜDÜRLÜGÜ

SAYI : HM/88-1344

KONU :

A N K A R A

25.12.1988

YETİŞTİRME YURTLARI DAİRE BAŞKANLIĞI’NA

İLGİ: 03.11.1988 tarih ve YYD(OY)-Ç-1-2-88/0450 sayılı yazınız.

İlgi yazınız gereği Yetiştirme Yurtları’nda korunmakta olan kız çocuklarımızın hangi durumlarda kızlık muayenesine tabi tutulacağı hususunda yapılan tetkikler ve Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Psikiyatri Anabilim Dalı Başkanlığı’ndan alınan görüş neticesinde;

Yetiştirme Yurtlarında kalan 13-18 yaşlar arasındaki kız çocuklarımızın belirli zaman dilimlerinde veya şüpheli durumlarda yapılacak muayenenin bedensel, zihinsel ve ruhsal açıdan gelişim içinde olan ve zaten çoğu çeşitli olumsuz sosyal koşullardan gelen çocuklar üzerinde büyük bir manevi baskı oluşturarak ruhsal açıdan telafisi mümkün olmayacak zararlara yol açabileceği, bu durumun aynı zamanda söz konusu çocuklar ile onlara hizmet veren görevliler arasındaki iletişimi zedeleyebileceği ve hukuki açıdan kızlık muayenesi hususunda ayrık bir düzenleme ile yapılması veya yapılmaması şeklinde bir düzenlemenin mevcut olmaması sebebiyle tamamen psikolojik ve sosyal açıdan değerlendirilmesi gereken konuda Müşavirliğimizce maddi delil ve ciddi sebepler bulunmadıkça ne şüpheli durumlarda ne belirli aralıklarla muayenenin ne de yurda kabulde yapılacak muayenenin olumlu olmayacağı kanaatine varılmıştır.

Bilgilerinize arz ederim.

Av.Nurbiye ÇATALLAR

Hukuk Müşaviri

EK: Yazı Fotokopisi ( 1 adet )

T.C.

ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ

PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI

SAYI : 1931

KONU: ……………….

A N K A R A

25.11.1988

Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı

Sosya Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu

Genel Müdürlüğü

ANKARA

İlgi: 11.11.1988 gün ve YYD(OY)-Ç-1-2-88/1031 (GİZLİ) yazınız.

Yetiştirme yurtlarında barınan ve 13-18 yaşlar arasındaki kızların ilk kabulde, (şüpheli) durumlarda veya periyodik olarak kızlık muayenelerinin yaptırılması ve yapılış biçimi konusundaki mütalaalarımız aşağıda belirtilmiştir.

Gelişimsel açıdan 13-18 yaş arasındaki dönem tümüyle ergenlik dönemi içine girmekte olup, bedensel (puberteye ilişkin gelişmeler), zihinsel ve ruhsal değişmelerin yaşandığı bir dönemdir. Dolayısıyla bu dönemde hassasiyet çok şiddetli olmaktadır. Bir takım yaşantılar, aile parçalanması, anne-baba kaybı, bedensel bir hastalık yada bedensel özür, yeni bir yaşantıya başlama gibi yaşamsal olaylar benlik üzerinde olumsuz ve zedeleyici bazen de engelleyici durumlardır ve ileride telafisi mümkün olmayacak kişilik bozukluklarına ve ruhsal hastalıklara yol açabilirler. İlgili yazınızda sözü geçen kızlık muayenesi olayı bu bilgilerin ışığında bakıldığında yukarıda sözü geçen yaşantılarla karşılaştırılamayacak düzeyde ruhsal travma niteliğindedir. Bu travmanın yol açabileceği psikiyatrik durumlar kişiden kişiye o kişinin kişilik yapısına bağlı olarak değişir. Nörotik bir reaksiyondan, davranış bozukluğa hatta bir psikoza kadar çok değişik bozukluklara yol açabilir. Esasen yetiştirme yurtlarında barınan korunan gençlerin yaşamında yazının başında belirtilen travmatik yaşam olaylarından bir yada birkaçı zaten söz konusudur. Kızlık muayenesi gibi zedeleyici ve travmatik bir yaşantı bu tür kurumlarda yaşayan kızlarda çok daha zedeleyici olacaktır.

Sonuç olarak yetiştirme yurtlarına kabulde genç kızın geçmiş öyküsü, aile yapısı uzmanlarca dikkatle değerlendirilerek , eğer gerekiyorsa, kaçma olaylarında gene aynı şekilde kızlık muayenesine başvurulabilir. Bunun dışındaki periyodik muayeneler ise sadece koruma altındaki kızlara değil, aynı zamanda kurum görevlilerine de kuşkuyla bakılacağını düşündürmektedir. Bu nedenle de bu tür kurumlarda çalışan elemanların dikkatle ve titizlikle seçilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Yukarıda açıklanmaya çalışıldığı gibi periyodik kontroller sadece koruma altındaki kızlar için değil, aynı zamanda kurum açısından da zedeleyici olup bu tür uygulamalardan kaçınılmasına özen gösterilmesi hususu önemle tavsiye olunur.

Saygılarımla.

Psikiyatri Anabilim Dalı Başkanı

Pro.Dr.Coşkun ŞARMAN

GİZLİ

T.C.

SAĞLIK VE SOSYAL YARDIM BAKANLIĞI

SOSYAL HİZMETLER VE ÇOCUK ESİRGEME KURUMU

GENEL MÜDÜRLÜGÜ

SAYI : YYD(OY)(SY)-Ç-1-2/89-0045

KONU : Kız Çocukları

A N K A R A

12 Ocak 1989

1989/45

Karma ve kız yetiştirme yurtlarında korunma altında olan kız çocuklarının kızlık muayenelerinin yaptırılıp yaptırılamayacağı ve hangi aralıklarla yaptırılacağı konusunda tereddüde düşüldüğü, bazı kuruluşlarımızca Genel Müdürlüğümüze intikal ettirilmiş ve konu hakkında görüş bildirilmesi istenmiştir.

Konu ile ilgili olarak Hukuk Müşavirliğimiz ve Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Ana Bilim Dalı Başkanlığı nezdinde çalışmalar yapılmıştır.

Kuruluşlarımızda korunma altında bulunan ve 13-18 yaş grubundaki kız çocuklarının ilk kabulde, şüpheli durumlarda ve periyodik olarak kızlık muayenelerinin yaptırılması ve yapılış biçimi konusundaki Hukuk Müşavirliğimizce, hukuki açıdan ayrık bir düzenleme ile yapılması veya yapılmaması şeklinde bir düzenlemenin mevcut olmaması sebepleriyle tamamen psikolojik ve sosyal açıdan değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Psikiyatri Ana Bilim Dalı Başkanlığının anılan konudaki mütalaası ise;

“Gelişimsel açıdan 13-18 yaş arasındaki dönem tümüyle ergenlik dönemi içine girmekte olup, bedensel (puberteye ilişkin gelişmeler), zihinsel ve ruhsal değişmelerin yaşandığı bir dönemdir. Dolayısıyla bu dönemde hassasiyet çok şiddetli olmaktadır. Bir takım yaşantılar, aile parçalanması, anne-baba kaybı, bedensel bir hastalık yada bedensel özür, yeni bir yaşantıya başlama gibi yaşamsal olaylar benlik üzerinde olumsuz ve zedeleyici bazen de engelleyici durumlardır ve ileride telafisi mümkün olamayacak kişilik bozukluklarına ve ruhsal hastalıklara yol açabilirler. İlgili yazınızda sözü geçen kızlık muayenesi olayı bu bilgilerin ışığında bakıldığında yukarıda sözü geçen yaşantılarla karşılaştırılamayacak düzeyde ruhsal travma niteliğindedir. Bu travmanın yol açabileceği psikiyatrik durumlar kişiden kişiye o kişinin kişilik yapısına bağlı olarak değişir. Nörotik bir reaksiyondan, davranış bozukluğa hatta bir psikoza kadar çok değişik bozukluklara yol açabilir. Esasen yetiştirme yurtlarında barınan korunan gençlerin yaşamında yazının başında belirtilen travmatik yaşam olaylarından bir yada birkaçı zaten söz konusudur. Kızlık muayenesi gibi zedeleyici ve travmatik bir yaşantı bu tür kurumlarda yaşayan kızlarda çok daha zedeleyici olacaktır.

GİZLİ

T.C.

SAĞLIK VE SOSYAL YARDIM BAKANLIĞI

SOSYAL HİZMETLER VE ÇOCUK ESİRGEME KURUMU

GENEL MÜDÜRLÜGÜ

A N K A R A

SAYI :

KONU :

Bilgilerinizi ve gereğini yukarıda belirtilen görüşler doğrultusunda yapılmasını önemle rica ederim.

Dr. Nihat İLHAN

Genel Müdür

DAĞITIM :

- Ankara, Artvin, Bingöl, Bursa, Çanakkale

Denizli, Edirne, Eskişehir, Gaziantep,

Isparta, İstanbul, İzmir, Kayseri, Kocaeli,

Malatya, Niğde, Sakarya, Van, Zonguldak

Valiliği

Sosyal Hizmet Müdürlüklerine

- Erzincan, Gümüşhane Valiliği

Sağlık ve Sosyal Yardım

Müdürlüklerine

GİZLİ

T.C.

SAĞLIK VE SOSYAL YARDIM BAKANLIĞI

SOSYAL HİZMETLER VE ÇOCUK ESİRGEME KURUMU

GENEL MÜDÜRLÜGÜ

SAYI : YYD(OY)(SY)-Ç-1-2-88/1031

KONU : Kız Çocukları

A N K A R A

11 Kasım 1988

ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

Psikiyatri Anabilim Dalı Ergen Bölümü Başkanlığına

Isparta Valiliği Sosyal Hizmetler Müdürlüğünün 19.10.1988 tarih ve Ç-1-2-88/2465 sayılı yazısı Genel Müdürlüğümüzce incelenmiş olup, bir sureti ekte gönderilmektedir.

2828 sayılı Yasa gereğince yetiştirme yurtlarında barındırılmakta olan kız çocukların il kabulde, zorunlu (şüpheli) durumlarda veya periyodik aralıklarla söz konusu muayenelerinin yaptırılmasının kız çocuklarını psikolojik yönden nasıl etkilediğini, ayrıca bu muayenelerin olumsuz etkisini en aza indirgeyebilmek için izlenmesi gereken yöntemi belirten görüşlerinize ihtiyaç duyulmuştur.

Bu konuda yardımcı olunması için gereğini arz ederim.

Dr. Nihat İLHAN

Genel Müdür

EK: 1) Yazı sureti ( 2 adet )

T.C.

ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ

PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI

SAYI : 1931

KONU: ……………….

A N K A R A

25.11.1988

Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu

Genel Müdürlüğü

ANKARA

İlgi: 11.11.1988 gün ve YYD(OY)-Ç-1-2-88/1031 (GİZLİ) yazınız.

Saygılarımla.

Psikiyatri Anabilim Dalı Başkanı

Pro.Dr.Coşkun ŞARMAN

T.C.

SAĞLIK VE SOSYAL YARDIM BAKANLIĞI

SOSYAL HİZMETLER VE ÇOCUK ESİRGEME KURUMU

GENEL MÜDÜRLÜGÜ

SAYI : YYD(OY)(SY)-Ç-1-2-88/0450

KONU : Kız Çocukları

A N K A R A

03 Kasım 1988

HUKUK MÜŞAVİRLİĞİNE

İLGİ: Isparta Valiliği, Sosyal Hizmetler Müdürlüğünün 19.10.1988 tarih ve Ç-1-2-88/2465 sayılı yazısı

İlgi yazı ve eki incelenmiş olup birer sureti ekte gönderilmektedir.

Yetiştirme Yurtlarında korunmakta olan kız çocuklarının kızlık muayenelerinin hangi durumlarda yapılabileceği konusuna açıklık getirecek görüşünüze ihtiyaç hasıl olmuştur.

Gereğini arz ederim.

Hakkı GÜNAYDIN

Yetiştirme yurtları

Daire Başkanı

EK: 1) Yazı Sureti

( 2 adet )