GENELGE

1997/007

Genel Müdürlüğümüzce, korunmaya muhtaç kişilere sunulacak hizmetlerin şekil ve niteliği, mesleki bir çalışma olan sosyal inceleme raporları bir ölçüt alınarak belirlendiğinden, “ Sosyal İnceleme Raporlarının Hazırlanmasında Dikkat edilecek Konular “ 20 Ocak 1994 gün ve B.02.1.SÇE.0.14.00.01/M-5-4-94/ 27-0022 sayılı Genelge (1994/003)si ile tüm valiliklere duyurulmuştur.

Söz konusu Genelgenin 4.maddesinde ; gruplandırılan bilgilerin sıralaması, sosyal hizmet alanları, kurumun yapısı ve müracaatçının sorununa göre değişmekle birlikte, bu bilgiler mantıki bir düzen içerisinde verilmelidir” hükmü yer almakta olup, bu konuda örnekler de verilmiştir.

Sosyal Hizmet alanları içerisinde “ Yaşlılık Alanı” da kendine özgü süreçleri ile, titiz bir inceleme ve değerlendirme yapılması gerekmektedir. Yaşlanma süreci bireylerin daha önce başarıyla yürüttükleri pek çok işlemi yürütememelerine yol açtığından, yaşlılar çoğu kez sosyal ve ekonomik yönden korunmaya, bakıma ve gözetime gereksinim duymaktadırlar.Huzurevleri bu yönde bakıma ihtiyacı olan yaşlılar için geliştirilmiş hizmet modelleridir.

Bugün Genel Müdürlüğümüze bağlı huzurevleri ile yatağa bağımlı yaşlıların bakımlarının sürüldüğü rehabilitasyon merkezlerinde sosyal ve 7veya ekonomik yoksunluk içerisinde bulunan yaşlıların bakım ve korunmaları sağlanmaktadır.

Genel Müdürlüğümüzce yapılan yaşlı tertip ve nakil işlemlerinde Huzurevleri Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ile 1994/003 no’lu Genelge uyarınca hazırlanması öngörülen sosyal inceleme raporları esas alınmaktadır. İşlemler Genel Müdürlüğümüze gönderilen raporlar üzerinden yapıldığından, raporlarda görülen eksiklikler yada değerlendirme hataları, yanlış işlem yapılmasına, dolayısıyla kuruluşlarımızın, yaşlı ile yakınlarının ve Genel Müdürlüğümüzün güç durumda kalmasına neden olmaktadır.

Bu nedenle bundan sonraki yaşlı incelemelerinde 1994/003 sayılı Genelge de belirtilen konular ile birlikte aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi uygun

1)Yaşlanma önlenmesi mümkün olmayan fizyolojik, sosyal zihinsel boyutları olan bir süreçtir. Bu nedenle yaşlının bu boyutları açısından tanımlanmasına gereksinim vardır. Bu çerçevede sosyal inceleme raporlarında;

-Yaşlının fiziksel özellikleri, hareket kabiliyetleri tanımlanmalıdır.

-Yaşlının düşünsel ve zihinsel kapasitelerine yönelik bir değerlendirme yapılmalıdır. Bu değerlendirmede yaşlının algılama ve yorumlama düzeyine dikkat edilmesi ve mümkün olduğunca müracaatçının kendisinden bilgi alınmaya çalışılmalıdır.

-Yaşlının fizyolojik, psikolojik ve zihinsel süreçleri bir arada değerlendirilmeli varsa hastalıklarından söz edilmeli, sağlık kurulu raporunda yer alan bilgiler dışında meslek elemanları, yaşlının sağlık durumu hakkındaki genel gözlemlerini de rapora aktarmalıdır.

2) Genel Müdürlüğümüze gelen sosyal inceleme raporları içerisinde zaman zaman “demans” ın, yaşlılık ile aynı anlamda kullanıldığı görülmektedir. Oysa yaşlılıkta zihinsel gerilemeler içerisinde önemli bir yer tutan bunama (senil demans) genellikle çeşitli patolojik olaylara bağlı olarak gelişen bir yaşlılık dönemi hastalığıdır.

Bunama; bellek yitimi, zaman ve mekan yönelimi bozuklukları ile tanımlanmaktadır.Başta hafıza olmak üzere tüm akıl melekelerinde bir aksama söz konusudur.Yakınlarının adını, adresini unutma, geceleri odaları karıştırma, nedensiz kızmalar , yeni durumlara uyum ve isim öğrenme zorluğu, yaratıcı düşüncenin aksaması başlangıçta söz konusu olabilir. Davranışlar kabalaşır, başkalarını düşünme, kendine saygı eksikliği görülür. İleri dönemlerde giyinme, soyunma , yemek yeme, temizlik yetenekleri kaybolduğunda, ikinci çocukluk dönemi başlamış olur.

Araştırmalar, bunamanın bir hastalık olduğunu, kaçınılmaz bir zihinsel bozulma ve düşüşün olmadığını göstermektedir. İleri yaşlar mutlaka demansla sonuçlanmayacağından, yaşlıların zihinsel süreçleri tanımlanırken yaşlanma ile demansın birbirinden iyi ayrılması, demans tablosu çizen yaşlıların hangi melekelerinde gerilemelerin olduğunun ayrıntılı bir biçimde açıklanması gerekmektedir.

3)Yaşlıların sosyal ilişki düzeyleri ile ilgili olarak aile ilişkileri üzerinde önemle durulmalıdır.Yaşlının aile bilgilerinin yanısıra, aile üyeleri arasındaki ilişki biçimlerinin tanımlanması, destek sisteminin geliştirilmesi yönünde önem taşımaktadır.

Bu nedenle sosyal inceleme raporlarında yaşlının eş, çocuk ve yakın akrabalarının olup-olmadığı, yaş ve meslekleri, yaşlıyla, birbirleriyle ilişki düzeyleri açıklanmalıdır.

4)Sosyal İnceleme Raporlarının tanımlama işlevlerinin yanısıra tanıtma işlevi de bulunmaktadır. Görüşmelerde yaşlıların huzurevleri konusundaki bilgisi, kuruluşa girme nedeni, beklenti düzeyleri araştırılmalı, alınan bilgiler rapora yansıtılmalı ayrıca yaşlılara da açıklayıcı, rahatlatıcı bilgiler verilmelidir.

5)Son olarak yaşlıya yönelik olarak hazırlanan sosyal inceleme raporlarının değerlendirme kısmına özel önem verilmesi gerekmektedir.Sosyal, ruhsal zihinsel ve fiziksel özellikleri ile değerlendirilen yaşlının durumuna en uygun olan hizmet modeli, hangi bölgedeki bir kuruluşta bakımının sürdürülmesinin uygun olacağı, öncelikle bakıma ihtiyacının olup-olmadığı değerlendirme kısmında açıkça yer almaktadır.

Bu bölümde bazı yaşlıların özel durumlarına göre, özel değerlendirmelerinin yapılması da mümkündür. Örneğin; yaşlının zihinsel süreçleri konusunda tereddütte düşüldü ise; bir süre normal bir huzurevinde yakından gözlenmesi, değerlendirilmesi, sorun çıkması halinde durumuna uygun bir başka kuruluşa nakledilmesi uygun görülebilir. Benzer biçimde alkol kullandığından şüphe edilen bir yaşlı içinde aynı deneme süreci ile sorun çıkması halinde Yönetmeliğin ilgili maddelerinin uygulanması yoluna gidilmesi önerilebilir.

6)Ayrıca bir başka kuruluşa nakil isteyen yada nakli istenilen yaşlılarla ilgili hazırlanacak sosyal inceleme raporlarında da belirtilen konulara değinilmesinin yanı sıra, yaşlının kuruluş içerisindeki genel uyum durumu, diğer yaşlı, personel ile ilişki düzeyi, nakil gerekçesi açık bir şekilde anlatılmalı ve meslek elemanının görüş ve düşünceleri belirtilmelidir.

Huzurevlerinde bakım ve korunma altına alınacak olan yaşlılarımız ile halen kuruluşlarımızda kalan yaşlılarımıza en uygun hizmetin verilebilmesi için, sosyal inceleme raporlarında yukarıda belirtilen hususlara titizlikle uyulması hususunda bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

Osman FURKAN

Genel Müdür

DAĞITIM :

C Planı