T.C.
BAŞBAKANLIK
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu
Genel Müdürlüğü
Sayı : B.02.1.SÇE.0.13.00.00 / 010-06-01- 3794 01 KASIM 2007
Konu: Bakım Raporu
GENELGE
2007 / 17
“Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik”, “Bakıma Muhtaç Özürlülere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik” ve “Bakıma Muhtaç Özürlülere Yönelik Resmi Kurum ve Kuruluşlar Bakım Merkezleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik” 23/10/2007 tarih ve 26679 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Söz konusu yönetmelik değişiklikleri bakım raporuna ilişkin hususları da içermesi ve uygulamada karşılaşılan bazı hususlara açıklık getirilmesi için bakım raporunun düzenlemesi hakkındaki 01.08.2006 tarihli, B.02.1.SÇE.0.13.00.00 / 010-06-01- 2404 sayılı ve 2006/12 nolu Genelge yürürlükten kaldırılmış olup bakım raporunun hazırlanmasına ilişkin hususlar aşağıda yeniden düzenlenmiştir.
Buna göre;
- Bu Genelgede geçen “akraba” kavramı Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmeliğin ek 2’nci maddesi hükmü gereğince bakım hizmetini verecek vasiyi de kapsar.
- Bakıma muhtaç özürlüye ait sağlık kurulu raporunun, 16/07/2006 tarih ve 26230 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, “Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine uygun olup olmadığına, sağlık kurulu raporunun ön yüzünde “ağır özürlü” ibaresinin karşısında (evet) ifadesinin bulunup bulunmadığına ve özre ilişkin; klinik bulgulara, radyolojik tetkiklere, laboratuar bilgilerine dikkat edilecektir.
- Bakım hizmetleri değerlendirme heyetinin her ne kadar özürlünün ağır özürlü olup olmadığını tespit etme görevi ve amacı olmamasına rağmen, özürlünün “ağır özürlü” kapsamında olmadığının gözlemlenmesi ve kanaatinin oluşması hâlinde [sağlık kurulu raporunda ağır zihinsel özürlü olarak tespit edilen özürlünün; eğitim aldığının veya hafif zihinsel özürlü (eğitilebilir ve öğretilebilir) olduğunun gözlemlenmesi veya tespit edilmesi gibi durumlar nedeniyle tıbbi tespitin eksik veya yanlış yapıldığı kanaatinin oluşması durumunda], konu gerekçeleri ile birlikte bakım raporu formunun değerlendirme bölümünde belirtilerek Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmeliğin 7 nci Maddesinin dördüncü fıkrası doğrultusunda sağlık kurulu raporuna itiraz edilir.
- Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmeliğin “bakıma muhtaç özürlü” tanımında ve 17.04.2007 tarihli, B.02.1.SÇE.0.13.00.00/010.06.01 -1339 sayılı ve 2007/06 nolu Genelgede belirtildiği şekilde her “ağır özürlü” tespiti yapılan özürlünün bakıma muhtaç özürlü olarak kabul edilmediği dikkate alınarak, bakım raporu hazırlanırken özürlünün bakıma muhtaçlığına ilişkin değerlendirme yapılacaktır. Aşağıdaki iki örnekte de belirtildiği şekilde bir özürlü tıbbi olarak ağır özürlü kabul edilmekle birlikte yaşadığı çevre, sahip olduğu imkânlar ve kendisine sağlanan destekler neticesinde bakıma muhtaç özürlü kapsamında değerlendirilemeyebilir. (Örnek 1: Sağlık kurulu raporunda yüzde yüz görme özrüne istinaden tıbbi olarak ağır özürlü tespiti yapılan özürlüye ilişkin tıbbi tespit doğru kabul edilmekle birlikte söz konusu özürlünün almış olduğu eğitim ve rehabilitasyon hizmetleri sayesinde 17.04.2007 tarihli, B.02.1.SÇE.0.13.00.00/010.06.01-1339 sayılı ve 2007/06 nolu Genelgede belirtildiği çerçevede günlük hayatın alışılmış tekrar eden gereklerini başkasının yardımı olmadan yerine getirebildiğinin gözlemlenmesi ve tespit edilmesi hâlinde söz konusu özürlü bakıma muhtaç özürlü olarak değerlendirilmez. Örnek 2: Sağlık kurulu raporunda geçirdiği kaza ve hastalık gibi nedenlerle bedensel özürlü ve bedensel özrüne istinaden tıbbi olarak ağır özürlü tespiti yapılan özürlüye ilişkin tıbbi tespit doğru kabul edilmekle birlikte söz konusu özürlüye sağlanmış olan; kullanımına uygun klozet, mutfak araç gereçleri, ulaşım araçları, ev ve bahçe düzenlemesi gibi teknolojik destekler ve fiziki düzenlemeler ile beceri ve kapasitesini geliştirmeye yönelik fizik tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri sayesinde, 17.04.2007 tarihli, B.02.1.SÇE.0.13.00.00/010.06.01–1339 sayılı ve 2007/06 nolu Genelgede belirtildiği çerçevede günlük hayatın alışılmış tekrar eden gereklerini başkasının yardımı olmadan yerine getirebildiğinin gözlemlenmesi ve tespit edilmesi hâlinde söz konusu özürlü bakıma muhtaç özürlü olarak kabul edilmez). Ancak aynı özür durumlarına istinaden tıbbi olarak ağır özürlü tespiti yapılan başka bir özürlünün belirtilen destek hizmetlerinden ve çevre imkânlardan mahrum kalmasından dolayı günlük hayatın alışılmış tekrar eden gereklerini başkasının yardımı olmadan yerine getirememesi ve bu nedenlerle bakıma muhtaç özürlü olarak kabul edilmesi mümkündür. Bu durumda bakım hizmetlerinin sunumu sürecinde, mevcut imkânlar en üst düzeyde kullanılarak, bakıma muhtaç özürlülere her türlü teknolojik ve çevre desteğinin, eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerinin sağlanarak bakım ihtiyacının en aza indirilmesi ve mümkün ise söz konusu özürlünün başkasının yardımı olmadan günlük hayatın alışılmış tekrar eden gereklerini yerine getirebilmesi hedeflenir. Bu hedefe ulaşılması hâlinde söz konusu özürlü “bakıma muhtaç özürlü” kapsamından çıkarılır.
- Bakım raporunda, bakmakla yükümlü olunan bireyler ve gelirleri belirtilerek kişi başına düşen aylık ortalama gelir tespit edilir. Bakmakla yükümlü olunan bireyler ve gelirleri konusunda, beyan edilen bilgi ve belgeler ile bakım hizmetleri değerlendirme heyetince yapılan gözlemler ve edinilen bilgiler arasında farklılık görülmesi hâlinde, ilave bilgi ve belge istenir ve resmi veya özel kişi, kurum ve kuruluşların bilgilerinden yararlanılır. Bu durumda beyan edilenden farklı bilgi ve belgeye ulaşılması hâlinde konu gerekçeleri (ulaşılan resmi belge, görüşme raporları, tespit tutanakları vb. belgeler) ile birlikte bakım raporu formunun değerlendirme bölümünde belirtilir. Konunun hassasiyeti, özürlünün veya yasal temsilcisinin itiraz ve dava açma hakkı, kamu kaynaklarının doğru kullanımı ve hak sahibine hakkının verilmesi ancak hak sahibi olmayanlara haksız menfaat sağlanmaması hususları dikkate alınarak belirtilen iş ve işlemlerin özenle yapılması gerekmektedir.
- Bakım raporunun hazırlanması sürecinde;
- Bakıma muhtaç özürlü, ailesi ve yaşanılan çevre bir bütünlük içinde incelenerek, bakıma muhtaç özürlünün ve ailesinin fiziksel, zihinsel, duygusal, psiko-sosyal ve demografik özellikleri ve özgeçmişleri, özrü ve özürlüyü kabullenme durumu tespit edilir. Özürlülerin hakları, yararlanabileceği özel eğitim, mesleki rehabilitasyon, tıbbi tedavi ve rehabilitasyon, sosyal yardımlar, koruyucu aile, evlat edindirme gibi hizmetler hakkında değerlendirme ve rehberlik yapılır. Varsa, konu hakkındaki kanaat ve teklif bakım raporu formunun değerlendirme bölümünde belirtilir.
- Bakıma muhtaç özürlüye ikametgâhında bakım hizmeti sunacak akrabanın; yaş, eğitim, sağlık ve başka bir işte çalışma gibi konulardaki durumu tahlil edilerek bakım hizmetini sunabilme yeterliliği tespit edilecektir.
- Bakıma muhtaç özürlünün özel bakım merkezine yerleştirilmesinin istenmesi hâlinde; o ildeki ve diğer illerdeki özel bakım merkezleri ve hizmetleri hakkında özürlüye veya yasal temsilcisine bilgi verilir. Bakıma muhtaç özürlünün veya yasal temsilcisinin tercihine göre, bakım raporu bakıma muhtaç özürlünün dosyası ile birlikte yerleştirileceği özel bakım merkezinin bulunduğu İl Müdürlüğüne gönderilecektir. İl müdürlüğü konuya ilişkin dosyayı tercih edilen özel bakım merkezine resmî yazı ekinde göndererek kabul edip edemeyeceğini teyit eder. Özel bakım merkezinin de bakım hizmetini sunmayı kabul etmesi hâlinde bakım hizmetine ilişkin onayı verir. Bakıma muhtaç özürlü aynı ilde ise bakıma muhtaç özürlüye veya yasal temsilcisine ve özel bakım merkezine; bakıma muhtaç özürlü aynı ilde değil ise bulunduğu il müdürlüğüne ve özel bakım merkezine onayı gönderir. Özel bakım merkezi bakıma muhtaç özürlüyü kabul ettiği tarihi il müdürlüğüne bildirir. Bu tarihten itibaren de bakım ücreti ödenir.
- İş yoğunluğu nedeniyle, bakım hizmetleri değerlendirme heyetinin, il müdürlüklerinde yeterince oluşturulamaması hâlinde; İl müdürlüklerine bağlı kuruluş müdürlüklerinde de heyetler oluşturulabilir. İl merkezi dışında bulunan ilçelerdeki kuruluşlarda oluşturulan bakım hizmetleri değerlendirme heyetinin hazırladığı bakım raporu bir üst yazı ekinde il müdürlüklerine gönderilecektir. Bakıma muhtaç özürlülerle ilgili olarak onay alınması, evrak kontrolü gibi diğer iş ve işlemler il müdürlüklerinde ilgili il müdür yardımcısı koordinesinde yapılacaktır.
- Kuruluşlarımızda bakılmakta olan bakıma muhtaç özürlülerin veya yasal temsilcilerinin talep etmesi hâlinde; bakıma muhtaç özürlülerin ikametgâhlarında akrabaların tarafından veya özel bakım merkezlerinde bakımlarının sağlanması mümkündür. Bu durumda bakıma muhtaç özürlünün bakılmakta olduğu kuruluş müdürlüğünde, konu hakkındaki kuruluşta bulunan (sağlık kurulu raporu, nüfus kayıt örneği vb.) evraklar tamamlanarak bakım hizmetleri değerlendirme heyetince bakım raporu hazırlanacaktır. Ayrıca bakıma muhtaç özürlünün bakmakla yükümlü bireyler ve gelirleri kapsamındaki durumunun tespiti için ilgili bireylerin bulunduğu il müdürlüğünde konu hakkındaki diğer (bakmakla yükümlü bireylere ve gelirlerine ilişkin beyan ve belgeler vb.) evraklar tamamlanarak yine bakım hizmetleri değerlendirme heyeti marifetiyle (kuruluşta hazırlanan bakım raporu ile ilişkilendirilerek) tekrar bakım raporu hazırlanacaktır. Bu şekilde bakım raporları ve dosya tamamlanarak bakım hizmetinin verileceği il müdürlüğünce işlem sonuçlandırılacaktır.
- İkametgâhında akrabası tarafından bakılmakta olan bakıma muhtaç özürlünün ikametgâh adresinin değişmesi hâlinde;
- Yeni ikametgâh adresi aynı ilde ise il müdürlüğünce konuya ilişkin (yeni ikametgâh belgesi, bakmakla yükümlü bireylerin sayısı gibi bilgi ve belgeler) evraklar tamamlatılır. Evrakların tamamlanmasını müteakiben ivedilikle bakım hizmetleri değerlendirme heyeti marifetiyle bakım hizmetinin sürdürülmesine ilişkin yeniden bakım raporu hazırlanacaktır. Bu süreçte bakım hizmetine ilişkin ücret ödemesi durdurulur. İşlem sonuçlandıktan sonra gerekiyorsa geçmiş aylara ilişkin ücretler de geriye dönük olarak ödenir.
- Yeni ikametgâh adresi başka ilde ise il müdürlüğü yeni taşınılan ikametgâh adresini ve konuya ilişkin dosyayı taşınılan ilin il müdürlüğüne ivedilikle bildirir. Taşınılan ilin il müdürlüğünce konuya ilişkin (yeni ikametgâh belgesi, bakmakla yükümlü bireylerin sayısı gibi bilgi ve belgeler, en son ücret ödemesi yapılan tarih vb.) yeni veya eksik evraklar tamamlatılır. Evrakların tamamlanmasını müteakiben ivedilikle bakım hizmetleri değerlendirme heyeti marifetiyle bakım hizmetinin sürdürülmesine ilişkin yeni ikametgâh adresinde yeniden bakım raporu hazırlanacaktır. Bu süreçte bakım hizmetine ilişkin ücret ödemesi durdurulur. İşlem sonuçlandıktan sonra gerekiyorsa geçmiş aylara ilişkin ücretler de yeni taşınılan ilin il müdürlüğünce geriye dönük olarak ödenir.
Yukarıda belirtilen hususlar ve ekte bulunan bakım raporu formu çerçevesinde; bakıma muhtaç özürlü bireyin hangi alanlarda bakım ihtiyacı olduğunun ve bakım ihtiyacının nasıl giderileceğinin tespiti ile uygun görülen bakım hizmet modelinin de teklifi yapılarak bakım raporunun hazırlanması ve işlemlerin yürütülmesi gerekmektedir.
Gereğini rica ederim.
(İmza)
İsmail BARIŞ
Genel Müdür
Bakım Raporu Formu için tıklayınız...
|