Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu, çalışmalarını yürütebilmek amacıyla, gelir getirici kaynak arayışlarına girmiştir.
Kurumun gelir kaynakları;
a) Halkın bağışları,
b) Devlet yardımı,
c) Sürekli üye ödentileri,
d) Şefkat Pulları,
e) Kiralar,
f) İşletme gelirleri,
g) balolar,
h) Piyangolar,
i) diğer hayır kurumlarıyla paylaşılan fitre ve kurban derileri gelirleri olarak dokuz ana başlık altında toplanmaktadır.
Çocuk Esirgeme Kurumu Şefkat pulları bastırarak, önemli bir gelir kaynağı elde etmiştir. Genel Merkezce bastırılarak, şubelere dağıtımı yapılan şefkat pulları resmi daire evrakları, ticari evraklar, faturalar ve diğer evrakların üzerine yapıştırılarak kurumun gelir kaynaklarından birisini oluşturmuştur.
Pul basımı, zamanlar diğer gönüllü kuruluşlarca benimsenmiş ve bunun sonucunda satış ve gelir paylaşımı konusunda çatışmalar yaşanmıştır. Tüm çatışmalara karşın Türk toplumunun geleneksel yardım anlayışı ağırlık kazanarak Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu, Türk Hava Kurumu, Türkiye Kızılay Derneği, Türkiye Ulusal Verem Savaş Derneği ve Yardım Sevenler Derneği ; Kıbrıs olaylarının acılarını hafifletmek ve Kıbrıs'ta yaşayan soydaşlarımıza yardım amacıyla Kıbrıs'a Yardım Pulu uygulamasını başlatmıştır. Yukarıda saydığımız dernekler öncelikle aralarında bir protokol yapmışlar daha sonra Bakanlar Kurulunun 12.09.1964 tarihli kararı ile, 1 Ekim 1964 tarihinden itibaren daha önce, derneklerin bağımsız olarak gerçekleştirdikleri yardım pulu uygulamasını kaldırarak, Kıbrıs Pulu satışına başlanılmıştır. Türkiye Kızılay Derneğinin monopol hakları ve küçük makbuzları bu kapsamın dışında tutulmuştur.
Yapılan protokol gereği, pullardan toplanan gelirin % 80'i Kıbrıs'a yardım için, % 13,5 satışı gerçekleştiren derneklere, % 5 satıcıya, % 1,5 risk ve masraflar için ayrılmıştır. Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu, yardımı ve pul satışını arttırmak amacıyla genelgeler yayınlayarak tüm şubelere duyurularını yapmış ve Kurum müfettişleri kanalıyla büyük kurum ve kuruluşlarla iletişime geçmişlerdir. Kurum 4.440.000 liralık pul almış ve 3.949.509.30 liralık pul satışı gerçekleştirilmiştir. Pullardan elde edilen gelirlerin % 9'u şubelere bırakılmış, % 4,5 kısmı genel merkeze aktarılmıştır. Kızılay Pulunun basımı ve dağıtımı sonucunda, kurumun Şefkat Pullarından elde ettiği gelir, üçte bir oranında azalmıştır.
Doğal olarak, aynı sıkıntıları diğer dernekler yaşamış ve yapılan toplantılar sonucu durumun Başbakanlığa aktarılması kararı alınmıştır.
27 Kasım 1965 yılında yapılan ortak toplantıda;
- Kıbrıs Yardım Pullarına halkın ilgisini azaldığı, bunun sonucunda pul satışlarını azaldığı gözlendiği, bu pulların satışı için yayınlanan Bakanlar Kurulu Kararının yürürlükten kaldırılması, - Bakanlar Kurulu Kararının kaldırılmaması halinde, dernek hisselerinin % 13,5 ten % 25'e satıcı hisselerinin ise % 5 ten % 10'a çıkartılması, - Her iki önerinin hayata geçirilememesi halinde, TÇEK'nun protokol ve protokolün dayandığı kararname hükümlerinin dışında yer alması kararı alınmıştır.
1966-1967 yılları çalışmasını içeren Genel Merkez Kurulu Çalışma Raporunda; "Hükümetin teklifi ve Devlet Bakanının Başkanlığında yapılan toplantıda şevkat pulu satışının durdurulduğu ve Kıbrıs pulu satışının başlandığı, fakat işbirliği yapan Kamuya Yararlı diğer derneklerin kendi pullarını satmaları nedeniyle bir takım aksamaların olduğu, bunun sonucu konunun Çocuk Esirgeme Kurumunca, Devlet Bakanlığına iletildiği ve Kıbrıs pulu satışının durdurulduğu belirtilmektedir.
Daha sonra, protokol yapan dernekler, kendi adlarına bastıracakları pullardan belirli bir oranı Kıbrıs'a yardım amacıyla ayıracaklarını ve ortaklaşa bir eşya piyangosu düzenleyerek gelirini Kıbrıs'a bırakma kararı almışlardır. Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu 2.475.358,94 liralık Kıbrıs Pulu satışının bedelini Kızılay'a yatırmış, şubelerinde bulunan ve ödenmemiş olan 625.150,82 liralık kısmının ödenmesi için şubelere duyuruda bulunmuştur.
Kıbrıs Pulu satışlarının durdurulması ve derneklerin bağımsız olarak pul satışlarına başlaması üzerine, kurum 32.057.250 liralık pul basımını gerçekleştirerek, şube ve kollarına dağıtmaya başlamıştır.
Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumunun tarihsel gelişimine baktığımda, Şefkat Fişlerinin (Pulları) kurumun önemli gelir kaynakları arasında yer aldığını görürüz. Kurum gelir amacıyla şefkat pullarının basımını sürdürmenin yanı sıra, bazı önemli gün ve kutlamalarda özel seriler hazırlayarak piyasaya sürmüştür.
Özellikle 1970'li yıllar sonrasında, ülkemizdeki dernek sayısının hızla artması ve derneklerin bastırmış olduğu pul gelirlerinin belirli bir oranda satışı yapan kişi ve kurumlara bırakması, Çocuk Esirgeme Kurumunun pul gelirlerinin azalmasına ve yıllık bütçelerinde bu yolla elde edilen gelirlerin düşmesine neden olmuştur. |