Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumunun kültürel çalışmaları arasında "Kısa Pantolon" Karikatür Yarışmaları yer almaktadır. Çocuklara karikatürü sevdirmek, onları üretici hale getirmek ve eserlerini sergilemek amacıyla İstanbul İl Teşkilatınca ilki 1974 yılında başlamak üzere İlkokullar arası karikatür yarışması düzenlenmiştir.
Konuyla ilgili bilgisine başvurduğum Semih Balcıoğlu, 28 Mart 1998 tarihli mektubunda, Kısa Pantolon Karikatür Yarışmasının öyküsünü şu şekilde aktardı; " 1973 yılında Türkiye Gazeteciler Sendikası Genel Başkanlığına seçildim. Eski gazeteci üyelerimizden Necla Berkan'da aynı günlerde Çocuk Esirgeme Kurumu'nda Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü görevine getirilmişti. Necla Berkan karikatür hastasıydı. Bir gün bana; Başkan dedi.. Çocuklar için bir karikatür yarışması yapsak iyi olur değil mi? Dedi. Tabii hemen iyi olur dedim. Sendikayla Çocuk Esirgeme Kurumu'nun arası çok yakındı hemen gitti ve Sayın Mehmet Yıldırım ile görüştü.Kısa bir süre sonra bana geldi ve; Mehmet Bey kabul etti. N' olur bana yardım edin.. dedi. Hemen çalışmalara birkaç gün içinde başlandı"
Bu işbirliği sonucunda "Kısa Pantolon" yarışmaları başlamıştır. 1974 yılında İstanbul İli İlkokullar arası başlatılan yarışma, 1975-1976 yıllarında ülke düzeyinde, 1976 yılında ise Uluslar arası düzeyde yapılmıştır.
1974 yılı Jüri Üyeleri aşağıdaki kişilerden oluşmuştur.
1- Semih BALCIOĞLU Karikatürist Başkan
2- Ferruh DOĞAN Karikatürist
3- Güngör KABAKÇIOĞLU Karikatürist
4- Hasan KAVRUK Ressam- Öğretmen
5- Ayla KURUCUK Öğretmen
6- Filze TEPELER Psikolog
7- Mehmet YILDIRIM T.Ç.E.K İl Başkanı
8- Necla BERKAN Gazeteci
9-Hurşit UNGAY T.Ç.E.K Yönetim Kurulu Üyesi
Başta da belirttiğimiz gibi yarışma sadece İstanbul İlindeki İlkokulları kapsamış, yaş ayrımına gidilmemiş olup, birinciliği 4. sınıfa, ikinciliği 3. sınıfa giden bir öğrenci almıştır. 120 sayfa olarak yayınlanan ilk albümün kapakların ön ve arka yüzleri karikatürist MISTIK tarafından çizilmiştir. Yarışmada 85 çocuğun 103 karikatürü değerlendirilmiştir.
Birincilik, ikincilik ve üçüncülüğün yanı sıra 10 mansiyon dağıtılmıştır. Karikatür albümünde, sayfanın başında çocukların vesikalık resimleri ve kısa özgeçmişleri yer almış, sayfanın altına ise çocukların yaptıkları karikatürler yerleştirilmiştir.
Kısa Pantolon Karikatür Albümünün ikincisi 1975 yılında düzenlenmiştir. Yarışma yine ilkokullar arası düzenlenmiş olup, katılım sadece İstanbul ile sınırlı kalmamış tüm ülke düzeyine yayılmıştır. Yarışmayı ilkinden ayıran bir diğer fark, karikatürler çocukların okudukları sınıflara göre ayrıma tutulmalarıdır.
96 sayfa olarak yayınlanan T.Ç.E.K Kısa Pantolon Karikatür Albümünün (1975) ön ve arka kapaklarında dereceye giren çocukların karikatürleri yer almıştır. Her sınıf için, birincilik, ikincilik, üçüncülük ve ikişer mansiyon dereceleri verilmiştir. Albümde ülkenin her yöresinden yarışmacı karikatüristleri görmekteyiz.
Albümde beşinci sınıf öğrencilerinden 12 yarışmacının 14 karikatürü yer almıştır.
- 4 sınıflardan 14 yarışmacının 15 karikatürü yayınlanmıştır.
- 3 sınıflarda 18 yarışmacının 18 karikatürü albümde yer almıştır.
- İkinci sınıflardan 15 yarışmacının 15 karikatürü yayınlanmıştır.
- 1 sınıflar 10 yarışmacının 15 karikatürü yayınlanmıştır.
1976 yılı Kısa Pantolon Karikatür Albümü 96 sayfa olarak yayınlanmıştır. Bir önceki yılda olduğu gibi ön ve arka kapaklarda yarışmacı karikatüristlerin eserlerine yer verilmiştir.
Yarışma yine ülke düzeyinde yapılmış. Derecelendirme çocukların okudukları sınıflara göre yapılmıştır. Her sınıf için birincilik, ikincilik, üçüncülük dereceleri verilmiş ve ayrıca iki eser mansiyona layık görülmüşlerdir.
Kısa Pantolon Karikatür Albümü'nde (1976);
- 5 sınıflardan 21 kişinin 23 karikatürü
- 4 sınıflardan 13 kişinin 14 karikatürü,
- 3 sınıflardan 11 kişinin 13 karikatürü
- İkinci sınıflardan 11 kişinin 12 karikatürü
- Birinci sınıflardan, 7 kişinin 7 karikatürü yayınlanmıştır.
T.Çocuk Esirgeme Kurumu İstanbul İl Merkezi tarafından geleneksel hale getirilen Kısa Pantolon Karikatür Yarışması 1977 yılında Uluslararası hale dönüştürülmüştür. Karikatür Albümünün önsözünde 25 ülkeden 2250 karikatürün yarışmaya katıldığı yer almaktadır. Yarışma 7-12 yaş grubundaki çocukları kapsamıştır. Uluslararası düzenlenen yarışmada, sınıflama çocukların bulundukları yaşa göre yapılmıştır.
Yarışma sonunda her grup için 5 ödül olmak üzere 25 eser büyük jüri tarafından ödüllendirilmiş, ayrıca Basın Yayın Genel Müdürlüğü ile Karikatürcüler Derneği adına da iki eser ödüllendirilmiştir.
Katılan ülkeler arasında Arjantin, Batı Almanya, Belçika, Bulgaristan,Dakka, Dominik, Ekvator, El Salvador, Endonezya, Fransa, İrlanda, İspanya, İran, İngiltere, Japonya, Kıbrıs Türk Federe Devleti, Macaristan, Nikaragua, Panama, Pakistan, Portekiz, Senegal, Tunus, Türkiye ve Yugoslavya yer almıştır.
Uluslararası Kısa Pantolon Karikatür Albümü 248 sayfa olarak yayınlandı. Albümün ön kapak sayfasında 11 yaş grubunda birinci olan İranlı Sasan Amiri'nin karikatürü, arka sayfalarda ise diğer 4 yarışmacının karikatürü yer aldı.
Yarışma sonunda yayınlanan albümde;
- 11 yaş grubunda 69 karikatürist çocuğun 75 karikatürü yayınlanmış olup bunlardan 8 yarışmacı Türk'tür.
- 10 yaş grubunda 24 karikatür yayınlanmıştır. Bunlardan 5'i Türk karikatüristtir.
- 9 yaş grubunda 4'ü Türk karikatürcülerin olmak üzere toplam 15 eser yayınlanmıştır.
- 8 yaş grubunda 10 karikatüristin 12 karikatür yayınlanmıştır. 6 Türk karikatüristtin eseri bunların arasında yer almaktadır.
- 7 yaş grubunda 8 karikatür yayınlanmıştır. Bunlardan 6 'sı Türk yarışmacılarca çizilmiştir.
İstanbul İl Teşkilatınca yapılan ve her geçen yıl büyüyerek süren bu güzel yarışma ne yazık ki daha sonraki yıllarda yapılamamıştır. |