Himaye-i Etfal Cemiyeti gelir sağlamak amacıyla bir çok faaliyette bulunmuştur. Cemiyet Lüks Telgraf uygulamasıyla bir yandan gelirini arttırmaya çalışırken diğer yandan çocuk davasını topluma tanıtmayı hedeflemiştir.
Dr. Fuat Bey ve beş arkadaşı 4 Şubat 1922 tarihinde Büyük Millet Meclisi Başkanlığına , kartpostallar ve mektup zarflarına birer kuruş zam yapılarak Himaye-i Etfal Cemiyetine gelir sağlanması teklifinde bulundular. Kanun teklifi Encümende posta ücretlerinin yeteri kadar pahalı olduğu gerekçesiyle kabul görmedi. Görüşme sırasında Mersin Milletvekili Selahaddin Bey bu işlem için kanun teklifine gerek olmadığına, teklifin tavsiye kararı olarak çıkmasının yeterli olacağı görüşünü savundu. Meclis onayı alındıktan sonra, kartpostalların ve zarfların belirli bir ücretle satılması ve farkının Himaye-i Etfal Cemiyetine verilmesinin Posta ve Telgraf Müdüriyet-i Umumiyesi’ne tebliği uygun görüldü.
Başbakanlık Devlet Arşivlerinde bulunan 2 Ocak 1933 tarihli Kararnamede, “26.12.928 tarih ve 7497 numaralı kararname zeyildir. Himayeietfal Cemiyeti menfaatine ait olmak üzere lüks telgrafname kopyaları için alınmakta olan onbeşer kuruşa karşı mahreç merkezlerindeki telgraf asılları üzerine onbeşer kuruşluk Himayeietfal pulu yapıştırılması suretiyle hesap işlerinin kolaylaştırılması; Dahiliye Vekilliğinin 9/II/932 tarih ve 418 sayılı teskeresi ve Maliye Vekilliğinin 29/12/932 tarih ve 14919/45 sayılı mutaleanamesi üzerine İcra Vekilleri Heyetinin 2/1/933 toplantısında kabul edilmiştir” denilmektedir. Kararnamede dönemin bakanlar kurulu üyelerinin ve Başbakan İsmet İnönü’nün imzası bulunmakta ve kararname Reisicumhur olarak Gazi Mustafa Kemal imzasıyla onaylanmaktadır.
Veysi Akın tarafından yazılan Bir Devrin Cemiyet Adamı Doktor Fuat Umay isimli kitapta; “Dr. Fuat Bey 9 Nisan 1932’de Meclis Başkanlığı’na bir teklif vererek, 20-30 Nisan tarihleri arasında mektup ve telgraflara “Çocuk Şefkat Pulu” yapıştırılmasını istedi. Bu teklif , Çocuk Haftasının yaklaşması sebebi ile acilen Meclis gündemine alınarak müzakere edildi.
Çocuk davasının tanıtılmasına hizmet edecek ve Cemiyete bir miktar da gelir getirecek kanun şu esasları ihtiva etmekte idi.
1- Çocuk Bayramı münasebeti ile Posta ve telgraf ücretlerinden ayrı olarak 20-30 Nisan günleri arasında postahanelere yatırılacak kartlardan yirmi para, normal mektuplardan bir kuruş, kıymetli mektuplardan iki kuruş ve telgrafnamelerden üç kuruş şefkat pulu ücreti alınır.
2- Şefkat pulu ücretleri için ilgili zarflar üzerine yapıştırılacak pullar, Cemiyet tarafından tedarik olunarak posta idarelerince satılır. Bunların bedelleri Posta idareleri tarafından bir ay zarfında Himaye-i Etfal Cemiyetine ödenir” denilmektedir.
87/11811 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında “ PTT İşletmesi Genel Müdürlüğü’nce satılan ve geliri Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu’na verilen Lüks Telgraf Kağıtları fiyatlarının serbestçe tesbitine imkan vermek amacıyla 5/12/1980 tarihli ve 8/2054 sayılı Kararnamenin yürürlükten kaldırılması; Bakanlar Kurulu’nca 18/5/1987 tarihinde kararlaştırılmıştır” denilerek Lüks telgraf uygulamasının fiyatlandırılmasını PTT İşletmesi Genel Müdürlüğü ve Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğüne bırakmıştır.
Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Kongre Toplantı tutanaklarında Lüks Telgraf ve Şefkat Pullarının gelir gider durumunun bir fasılda toplanması nedeniyle konuyla ilgili ayrıntılı bilgilere ulaşılamamaktadır.
Lüks Telgraf uygulaması konusunda PTT ve Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü arasında halen görüşmeler sürmektedir. Bu uygulamanın zaman geçirmeden tekrar hayata geçirilmesi , yıllardan beri süren güzel bir geleneğin tekrarlanmasına ve Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunun tanıtılmasında önemli bir rol oynayacağı inancındayız. |