|
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER TARAFINDAN HAZIRLANAN YAŞLI İLKELERİ
|
Bağımsızlık
Yaşlı Bireyler;
Beslenme, barınma, giyim gibi temel gereksinimlerini karşılamak ve
sağlık bakımından yararlanmak için yeterli gelire sahip olmalıdır.
Sayılan gereksinimlerini karşılayabilmeleri için ailelerinden ve
toplumun her kesiminden destek almalıdır.
Gereksinimlerini karşılama konusunda kendi kendilerine yardımcı
olabilmeleri yönünde destek almalıdır.
Gelir getirici bir işte çalışabilmeli ya da toplumdaki diğer gelir
getirici faaliyetlerden yararlanmalıdır.
Emeklilik yaşının belirlenmesi ve emeklilik koşullarının
tanımlanmasında söz sahibi olmalıdır.
Yaşlarına, yeteneklerine uygun eğitim ve öğretim programlarına sahip
olmalıdır.
Bireysel tercihlerine uygun, güvenli bir çevrede yaşamalıdır.
Yaşadıkları çevre aynı zamanda onlara kapasitelerini
geliştirebilecek fırsatlar sunmalıdır.
Mümkün olduğunca uzun süre kendi evlerinde ya da aile ortamında
yaşamalıdır.
Katılım
Yaşlı bireyler;
Toplumla ilişkilerini sürdürmelidir.
Refah düzeylerini doğrudan etkileyecek politikaların hazırlanması ve
uygulanması aşamalarına aktif bir biçimde katılımda bulunmalıdır.
Bilgi ve becerilerini genç kuşaklar ile paylaşmalıdır.
Topluma hizmet etmek için çeşitli fırsatlar geliştirebilmelidir.
Kendi ilgi ve yeteneklerine uygun etkinliklere gönüllü olarak
katılımda bulunmalı ve hizmet edebilmelidir.
Bakım
Yaşlı bireyler;
Aile ve toplum tarafından desteklenmeli, ihtiyacı olanlara uygun
bakım hizmetleri verilmelidir.
Her toplumun kültürel değerler sistemine uygun bir biçimde korunmalı
ve gözetilmelidir.
Asgari düzeyde fiziksel, zihinsel ve ruhsal iyiliği kazandıracak ve
sürdürecek sağlık bakımına sahip olmalıdır.
Yaşamlarını kendi başlarına sürdürebilecekleri, gereksinim
duyduklarında korunabilecekleri ve bakılabilecekleri çeşitli sosyal
hizmetlere ve yasal düzenlemelere sahip olmalıdır.
İnsana yakışır ve güvenli bir ortamda, sosyal ve zihinsel yönden
desteklenecekleri, kendilerini geliştirebilecekleri, koruma ve
rehabilitasyon hizmeti alabilecekleri, uygun kurumsal bakım
modellerinden yararlanmalıdır.
Bir huzurevi ya da rehabilitasyon merkezinde yaşamaları durumunda;
ihtiyaçlarına, inançlarına, haysiyetlerine, özel yaşamlarına
(mahremiyetlerine), bakımları ve yaşam biçimleri hakkında kendi
kararlarını vermelerine tam olarak saygı görmelidir. İnsan
haklarından ve temel özgürlüklerden tam olarak yararlanmalıdır.
Kendini Gerçekleştirme
Yaşlı Bireyler;
Bireysel potansiyellerini (yetenek ve becerilerini) tam olarak
geliştirebilecek fırsatlar yaratmalı, varolan uygulamalardan
yararlanmalıdır.
Toplumun eğitim ve kültür etkinliklerine aktif olarak
katılabilmelidir.
İtibar
Yaşlı Bireyler;
İtibar görmeli ve güven içerisinde yaşamalıdır.
Sömürüden, fiziksel ya da zihinsel istismardan uzak tutulmalıdır.
Hizmetlerden yararlanırken; yaş, cinsiyet, ırk, etnik köken, özür
durumu ya da diğer konumları nedeniyle bir ayırım görmemelidir.
Gelir durumları belirleyici bir unsur olmamalı, gelir düzeyinden
bağımsız olarak gereksinimleri karşılanacak şekilde uygun
hizmetlerden yararlanmalıdır. |